«Να συγχωρείς για να ζεις» — Η Ελίνα Βερυκίου μιλά για το Συχώριο και τις γυναίκες που μένουν πίσω
Εννέα γυναίκες, εννέα ιστορίες, ένας κοινός άξονας: ο θάνατος και όλα όσα τον ακολουθούν — η σιωπή, η απουσία, η ενοχή, η λύτρωση. Στο Συχώριο, η Ελίνα Βερυκίου σκύβει με τρυφερότητα και ενσυναίσθηση πάνω στις σκιές που αφήνουν οι άνθρωποι όταν φεύγουν, και φωτίζει με βαθιά ανθρωπιά τις γυναίκες που μένουν πίσω. Άλλοτε θύματα, άλλοτε θύτες, μα πάνω απ’ όλα ζωντανές, οι ηρωίδες της παλεύουν να συγχωρήσουν, να θυμηθούν, να ξεχάσουν — να ξαναγεννηθούν. Μιλήσαμε με τη συγγραφέα για την έμπνευση, τις πληγές που γίνονται ιστορίες και τη δύναμη της συγχώρεσης που, όπως λέει, είναι πάντα μια πράξη ελευθερίας.
Επιμέλεια συνέντευξης; Βασιλική Ευαγγέλου-Παπαθανασίου
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το «Συχώριο»; Ήταν πρώτα οι χαρακτήρες ή το θέμα;
Πάντα πρώτα είναι το συναίσθημα. Ένα συναίσθημα που ψάχνει μια ιστορία ικανή να το εκφράσει.
Γιατί επιλέξατε τον θάνατο ως κεντρικό άξονα αυτών των εννέα ιστοριών;
Γιατί όταν έχασα τον μπαμπά μου συνειδητοποίησα πως ο θάνατος των άλλων μπορεί να διδάξει τις πιο σπουδαίες αλήθειες για τη ζωή.
Τι σημαίνει για εσάς ο τίτλος «Το Συχώριο»; Έχει περισσότερο πένθιμη ή απελευθερωτική διάσταση;
Έχει μόνο απελευθερωτική διάθεση. Η συγχώρεση των άλλων έτσι κι αλλιώς μας οδηγεί στην απελευθέρωση.
Οι γυναίκες στο βιβλίο σας είναι άλλοτε θύτες, άλλοτε θύματα. Ποιο ήταν το μεγαλύτερο στοίχημα όταν γράφατε γι’ αυτές;
Να αγαπηθούν όπως τις αγάπησα κι εγώ. Και μετά να συγχωρεθούν. Να μπορέσει να τις συμπονέσει ο αναγνώστης.
Οι ιστορίες εκτυλίσσονται σε συγκεκριμένο χωροχρόνο ή είναι συμβολικές/διαχρονικές;
Είναι διαχρονικές! Οι άνθρωποι εξακολουθούν να κατευθύνονται από τα πάθη και τις προκαταλήψεις τους.
Υπάρχει κάποια από τις εννέα γυναίκες που αισθάνεστε πιο κοντά σας;
Πόνεσα πολύ για τη νύφη της κακίας πεθεράς και καμάρωσα τη γυναίκα του Διονύση. Ένιωσα μια περηφάνια γι’ αυτή. Γι’ αυτό ήταν άλλωστε και η τελευταία ιστορία.
Πώς αποφασίσατε τον τρόπο που αντιδρούν οι ηρωίδες μπροστά στον θάνατο; Είναι εμπνευσμένος από αληθινές ιστορίες;
Οι ιστορίες είναι φανταστικές. Οι ηρωίδες όμως ζουν παντού γύρω μας. Είναι άνθρωποι που όλοι έχουμε συναντήσει.
Αν μπορούσατε να συνεχίσετε τη ζωή μιας από τις ηρωίδες σας, ποια θα ήταν και γιατί;
Η γυναίκα του Διονύση. Θα της άξιζε να μεγαλουργήσει. Άλλωστε το κέρδισε με το σπαθί της.
Πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν τα κοινωνικά στερεότυπα στις ιστορίες σας;
Τα κοινωνικά στερεότυπα παίζουν καθοριστικό ρόλο στις ιστορίες μου και στις ζωές μας, δυστυχώς.
Πιστεύετε ότι ο θάνατος των άλλων — όπως αναφέρετε στο οπισθόφυλλο — μπορεί πράγματι να γίνει μια μορφή απελευθέρωσης για τις γυναίκες;
Ειδικά για τις γυναίκες, ναι το πιστεύω. Οι γυναίκες γεννούν τη ζωή. Της δίνουν ανάσα. Αν δουν τη μεγάλη τους δύναμη μέσα στον μικρό χρόνο που μας δίνεται σ’ αυτή την πλάση, θα καταφέρουν να ζήσουν απελευθερωμένες.
Πόσο δύσκολο είναι για μια γυναίκα να «συγχωρήσει» τον εαυτό της ή το παρελθόν της μέσα στην κοινωνία που ζούμε;
Είναι άθλος!… αν και νομίζω πως έχουν γίνει μερικά μικρά βήματα προς τα μπρος.
Πότε και γιατί αρχίσατε να γράφετε;
Άρχισα να γράφω όταν επιτέλους συνάντησα τον εαυτό μου, πριν από επτά χρόνια περίπου.
Έχετε κάποιο τελετουργικό ή τρόπο που ακολουθείτε όταν γράφετε;
Γίνεται μια περίεργη διεργασία μέσα στο μυαλό μου για καιρό. Αθόρυβη. Σχεδόν μυστική. Όταν η ιδέα ωριμάσει κι είναι έτοιμη να ειπωθεί, ο κόσμος να χάνεται θα κάτσω να τη γράψω εκείνη τη στιγμή της ξεκάθαρης έμπνευσης! Έχω γράψει παράγραφο ακόμα και μέσα στο super market.
Ποια συγγραφέα ή έργα σας έχουν επηρεάσει περισσότερο;
Την οπτική μου για τον κόσμο νομίζω πως την άλλαξε ο Ντοστογιέφσκι.
Πώς θα θέλατε να νιώσει ο αναγνώστης όταν κλείσει την τελευταία σελίδα του βιβλίου σας;
Θέλω να νιώσει πως δεν είναι μόνος. Θέλω να τον αγκαλιάσω και να τον κινητοποιήσω ταυτόχρονα.
Υπάρχει κάποιο θέμα που θα θέλατε να εξερευνήσετε στο επόμενο σας έργο;
Τώρα γράφω για τον γάμο και τι συμβαίνει στις ελληνικές οικογένειες όταν αυτός διαλύεται. Θρίλερ δηλαδή…
Σκέφτεστε να δοκιμαστείτε και σε μυθιστόρημα ή προτιμάτε το διήγημα ως φόρμα;
Το έργο που γράφω τώρα είναι μυθιστόρημα.
