Ιγνάτιος Συμεωνίδης: «Θα ήθελα ο αναγνώστης να κλείσει το βιβλίο χαμογελώντας και με διάθεση για περισσότερα ταξίδια»

 

Από τα καταγάλανα νερά της Καραϊβικής μέχρι τα πολύχρωμα βάθη της Ινδονησίας, ο Ιγνάτιος Συμεωνίδης μας προσκαλεί σε ένα συναρπαστικό ταξίδι γεμάτο περιπέτεια, μυστήριο και αναζητήσεις. Με αφορμή το μυθιστόρημά του «Τα Γυμνοβράγχια το Κάνουν Καλύτερα», μιλά στη Βασιλική Ευαγγέλου για τις εμπειρίες που γέννησαν την ιστορία, την έρευνα πίσω από τα ιστορικά ναυάγια, τη βαθιά σχέση του με τη θάλασσα και τους αντισυμβατικούς ήρωες που κατοικούν στις σελίδες του βιβλίου του. Παράλληλα, αποκαλύπτει τη δική του συγγραφική φιλοσοφία, τις λογοτεχνικές επιρροές που τον διαμόρφωσαν και τα σχέδιά του για το επόμενο συγγραφικό του ταξίδι. Μια συζήτηση για τη δύναμη της περιπέτειας, την ελευθερία, τα ταξίδια και τους «θησαυρούς» που ο καθένας μας αναζητά στη ζωή.

Επιμέλεια συνέντευξης: Βασιλική Ευαγγέλου-Παπαθανασίου 

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το βιβλίο «Τα Γυμνοβράχια το Κάνουν Καλύτερα»;

Πριν αρκετά χρόνια είχα μείνει για τρεις μήνες σε ένα νησάκι στα ανατολικά παράλια της Ονδούρας, εκεί ήρθα σε επαφή με σύγχρονους κυνηγούς θησαυρών που αναζητούσαν ναυάγια στην Καραϊβική. Μαγεύτηκα από τη ζωή τους και νομίζω πως για κάποιο καιρό είχα στο μυαλό μου έναν ήρωα μυθιστορήματος εν υπνώσει. Παράλληλα, είχα καταγράψει πολύ ενδιαφέρον υλικό από τη ζωή ενός Αυστραλού φίλου που γνώρισα στην Ινδονησία. Με αφορμή ένα διήγημα που ξεκίνησα να γράφω σχετικά με την κατάδυση, χρησιμοποίησα αυτά τα στοιχεία και σε συνδυασμό με την έρευνά μου για τα ναυάγια του 15ου και 16ου αιώνα, το διήγημα μετουσιώθηκε στο βιβλίο για το οποίο μιλάμε σήμερα.

Ο τίτλος είναι ιδιαίτερα πρωτότυπος και προκαλεί την περιέργεια. Τι συμβολίζουν για εσάς τα «γυμνοβράχια»;

Τα γυμνοβράγχια απαντώνται σχεδόν σε όλες τις θάλασσες του κόσμου άρα δίνουν μια οικουμενική διάσταση στην κατάδυση. Εάν συμβόλιζαν κάτι, αυτό θα ήταν ίσως έναν κρυμμένο θησαυρό, καθώς είναι πολύ όμορφά αλλά λόγω του μικρού τους μεγέθους πολύ δύσκολο να τα εντοπίσεις.

Το μυθιστόρημα συνδυάζει περιπέτεια, ταξίδια και αναζήτηση θησαυρού. Τι σας ελκύει σε αυτού του είδους τις ιστορίες;

Τα ταξίδια είναι το μεγάλο μου πάθος και το κάθε ένα αποτελεί μια αυτοτελή περιπέτεια. Με ελκύει η ζωή του ταξιδιώτη και κατ’ επέκταση οι ιστορίες που προκύπτουν βιώνοντάς την. Είναι συναρπαστικό το πόσο ίδιοι είναι οι άνθρωποι στη διαφορετικότητά τους, πως μια κακή εμπειρία μπορεί να μετουσιωθεί σε ευχάριστη ανάμνηση, πόσες φωτεινές και σκοτεινές πλευρές υπάρχουν σε κάθε μέρος και συνθήκη, πως διαστέλλεται ο χρόνος όταν αλλάζεις τόπους και παραστάσεις και πόσα διαφορετικά πράγματα μπορεί να αντιπροσωπεύει ένας «θησαυρός» για τον καθένα από εμάς. Πιστεύω πως αξίζει να γράφω για όλα αυτά.

Πόση έρευνα χρειάστηκε για τις αναφορές σε ναυάγια, καταδύσεις και εξωτικούς προορισμούς;

Οι εξωτικοί προορισμοί και οι καταδύσεις αποτελούν ένα πολύ γνώριμο για εμένα πεδίο και δεν χρειάστηκε κάποια επιπλέον έρευνα. Πραγματοποίησα μεγάλη έρευνα όμως για τα ναυάγια, μέχρι να βρω αυτά που εξυπηρετούσαν τις ανάγκες της ιστορίας τα οποία εν συνεχεία μελέτησα διεξοδικά.

Οι ήρωές σας ταξιδεύουν από την Καραϊβική έως την Ινδονησία. Πόσο σημαντικός είναι ο τόπος στη διαμόρφωση της πλοκής;

.Εκτός από τις χώρες που αναφέρατε, μέρος της πλοκής εξελίσσεται στην Ονδούρα, τον Παναμά, την Αυστραλία και την Αμερική, εάν δεν ξεχνάω και κάποια άλλη. Αντίστοιχα και οι ήρωες μου προέρχονται από διαφορετικά μήκη και πλάτη του πλανήτη. Σκοπός αυτής της ποικιλομορφίας είναι να ταξιδέψει τον αναγνώστη σε τόπους και καταστάσεις λιγότερο οικείες και η μεγάλη πρόκληση, να τον κάνω να νιώσει άνετα όπου κι αν τοποθετείται η δράση.

Υπάρχει κάποιος χαρακτήρας με τον οποίο νιώθετε μεγαλύτερη συγγένεια;

Δεν ήθελα να ταυτιστώ με κάποιον από τους χαρακτήρες και νομίζω πως διαφέρουμε αρκετά σαν προσωπικότητες. Ασπάζομαι όμως το ελεύθερο πνεύμα τους, έχουμε ταξιδέψει σε πολλά κοινά μέρη και έχουμε βιώσει τις ίδιες εμπειρίες με διαφορετικό τρόπο. Με όλους υπάρχει ένα δέσιμο, όχι αυτό της συγγένειας αλλά αυτό του συνταξιδιώτη.

Πέρα από την περιπέτεια, ποια θεωρείτε ότι είναι τα βασικά θέματα του βιβλίου;

Η περιπέτεια ήταν περισσότερο ένα μέσο που χρησιμοποίησα για να αναδείξω πόσο περίεργος, ενδιαφέρον και σουρεαλιστικά αστείος είναι ο κόσμος μας, καθώς και τον εναλλακτικό τρόπο που επιλέγουν κάποιοι να ζήσουν τη ζωή τους. Σίγουρα το βιβλίο πραγματεύεται επίσης διαφορετικές εκφάνσεις των ανθρωπίνων σχέσεων και συναισθημάτων, έρωτας, φιλία, προδοσία, εμμονή, για να αναφέρω κάποια από αυτά, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό.

Στο οπισθόφυλλο γίνεται λόγος για παλιά λάθη και ανεκπλήρωτες επιθυμίες. Πιστεύετε ότι το παρελθόν καθορίζει τελικά τη ζωή μας;

Φυσικά, όλοι είμαστε το άθροισμα των στιγμών που μας έφερε στο σήμερα και αυτό δεν μπορεί να αλλάξει. Από την άλλη όμως, το παρόν μπορεί να καθορίσει το μέλλον μας και αυτό είναι κάτι στο οποίο αξίζει να εστιάσουμε.

Η φιλία και η προδοσία φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο στην ιστορία. Τι θέλατε να αναδείξετε μέσα από αυτές τις σχέσεις;

Τα ακραία συναισθήματα που προκαλούν και πόσο μπορεί να αναδείξουν τις καλύτερες και τις χειρότερες πτυχές του χαρακτήρα μας.

Η γραφή σας είναι άμεση και σύγχρονη. Είναι συνειδητή επιλογή να απευθύνεστε σε ένα ευρύ αναγνωστικό κοινό;

Γράφω σκεπτόμενος τι θα με ευχαριστούσε να διαβάσω. Αν η γραφή μου είναι άμεση και σύγχρονη τότε μάλλον αυτό τραβάει εμένα σαν αναγνώστη, δεν είναι συνειδητή επιλογή να απευθυνθώ σε ευρύτερο κοινό αλλά μάλλον στο κοινό με το οποίο μοιραζόμαστε το ίδιο γούστο.

Ποιο ήταν το πιο δύσκολο κομμάτι κατά τη συγγραφή του βιβλίου;

Καθώς δεν δούλεψα με σκελετό αλλά η ιστορία εξελισσόταν στην πορεία, υπήρξαν στιγμές όπου κάθε μονοπάτι που προσπαθούσα να ακολουθήσω οδηγούσε σε αδιέξοδο. Πέρασα 2-3 τέτοιες βασανιστικές περιόδους, το μάθημα ήταν πως την έμπνευση δεν την περιμένεις να έρθει αλλά την κυνηγάς με υπομονή και επιμονή.

Υπήρξε κάποια σκηνή που σας συγκίνησε ή σας δυσκόλεψε ιδιαίτερα καθώς τη γράφατε;

Κάποιες σκηνές δράσης καθώς δεν ήμουν εξοικειωμένος με τέτοιου είδους περιγραφές, ήταν πιο δύσκολες αλλά και ενδιαφέρουσες ταυτόχρονα.

Ποιο μήνυμα θα θέλατε να κρατήσει ο αναγνώστης κλείνοντας το βιβλίο;

Θα ήθελα να κλείσει το βιβλίο χαμογελώντας και με διάθεση για περισσότερα ταξίδια. Τα όποια μηνύματα μπορεί να υπάρχουν, είναι προσωπική υπόθεση του καθενός να τα ανακαλύψει.

 

Πιστεύετε ότι η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία έχει χώρο για μυθιστορήματα περιπέτειας;

Όλες οι ιστορίες που αξίζει να ειπωθούν έχουν θέση στη λογοτεχνία ανεξαρτήτου θεματολογίας και εθνικότητας. Το μυθιστόρημα περιπέτειας, αν είναι καλογραμμένο, μπορεί να τραβήξει εύκολά τον αναγνώστη καθώς η πλοκή εξελίσσεται με ταχύτητα.

Ποιοι συγγραφείς ή ποια βιβλία έχουν επηρεάσει τη δική σας συγγραφική πορεία;

Ερέθισαν την φαντασία μου τα μυθιστορήματα του Ιούλιου Βερν κατά την εφηβεία μου ενώ η γνωριμία μου με τον Τομ Ρόμπινς αργότερα με έκανε να λατρέψω τον ιδιαίτερο τρόπο γραφής του. Διαβάζοντας Ντάγκλας Ανταμς κατάλαβα πόσο όμορφο είναι να σε κάνει ένα βιβλίο να γελάς. Από εκεί και πέρα, επειδή διαβάζω διαφορετικά είδη λογοτεχνίας, σίγουρα κάποια με έχουν επηρεάσει υποσυνείδητα σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό. Σκοπός δικός μου και φαντάζομαι όλων όσων γράφουν είναι να έχω το προσωπικό μου στυλ.

Πώς είναι η καθημερινότητά σας όταν γράφετε ένα νέο μυθιστόρημα;

Δεν αλλάζει η καθημερινότητά μου πέραν του χώρου που πρέπει να κάνω σε αυτήν για τη συγγραφή. Αυτό που έχει σημασία για εμένα είναι να βρίσκομαι σε ένα περιβάλλον που με εμπνέει, και αυτό συμβαίνει όταν έχω για φόντο τη θάλασσα ή ένα αναμμένο τζάκι.

Τι αναζητάτε στους ήρωές σας πριν τους «αφήσετε» να μπουν στην ιστορία;

Οι ήρωες του συγκεκριμένου βιβλίου ήθελα να μοιάζουν με τους ήρωες της ζωής μου και αυτοί είναι συνήθως χαρακτήρες που έχουν κάνει αντισυμβατικές επιλογές στην πορεία τους. Μου αρέσει να είναι απρόβλεπτοι και εκκεντρικοί, αυτό νομίζω φαίνεται στο βιβλίο ακόμα και σε αυτούς που εμφανίζονται για λίγο.

Ποια είναι η σχέση σας με τη θάλασσα, ένα στοιχείο που φαίνεται να διαπερνά το βιβλίο;

Όπως λέει και η Κιάρα στα πρώτα κεφάλαια, πιστεύω πως το γεγονός πως ο άνθρωπος περνάει τους πρώτους εννέα μήνες της ζωής του πλέοντας σε ένα υγρό είναι πιθανώς θαμμένο κάπου στο αρχείο της ασυνείδητης μνήμη μας. Μάλλον έχω εύκολη πρόσβαση σε αυτό το αρχείο καθώς η θάλασσα είναι η ζωογόνος δύναμή μου, είτε βρίσκομαι μέσα της, είτε πλέω επάνω της είτε απλά την κοιτάω. Είναι ενδιαφέρον πως ο προπάππος μου είχε καΐκι και βουτούσε με σκάφανδρο για σφουγγάρια αρχικά στην Κάλυμνο και μετά στην Αμερική, σαν δύτης νιώθω πως συνεχίζω μια οικογενειακή ιστορία που ξεκίνησε πριν από έναν αιώνα.

Πώς ανταποκρίθηκαν οι πρώτοι αναγνώστες στο μυθιστόρημα;

Δεν θέλω να μιλήσω εκ μέρους των αναγνωστών, πάντως υπάρχει συγκρατημένη αισιοδοξία πως το 2100 τα γυμνοβράγχια θα βρίσκονται στη λίστα με τα 100 καλύτερα βιβλία του αιώνα μας, ή στη λίστα τα βιβλία που πρέπει να διαβάσει κάποιος πριν πεθάνει. Προς το παρόν, βρίσκονται στη λίστα με τα βιβλία που πρέπει να διαβάσετε πριν πεθάνω εγώ, για να μου πείτε τη γνώμη σας. Πέραν της πλάκας, μέχρι στιγμής έγραφα για την προσωπική μου ικανοποίηση, ας πούμε πως η ανταπόκριση των αναγνωστών δημιούργησε την ευχάριστη συνθήκη να ξέρω πως πλέον γράφω και για αυτούς.

Να περιμένουμε σύντομα ένα νέο βιβλίο και, αν ναι, προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί;

Αυτή την περίοδο δουλεύω σε κάτι που φιλοδοξούσε να είναι το πρώτο μου βιβλίο με τον σαφώς πιο αυτοπροσδιοριστικό τίτλο: Στον Κόσμο μου: Αληθινές ιστορίες βασισμένες σε φανταστικά γεγονότα και αντίστροφα. Θα δούμε τι άλλο μπορεί να προκύψει.