Άννα Μαρία Παπίρη: «Η εμμηνόπαυση είναι εποχή αναγέννησης»

Η Άννα Μαρία Παπίρη δεν έγραψε απλώς ένα βιβλίο για την εμμηνόπαυση. Έστησε έναν χρόνο ολόκληρο —365 ημέρες— γύρω από την αλήθεια, τη φροντίδα και το θάρρος που χρειάζεται μια γυναίκα για να ξανασυστήσει τον εαυτό της σε αυτή τη μεταμορφωτική περίοδο της ζωής της.

Σε κάθε σελίδα, μια συμβουλή. Μικρή, ευθύβολη, συχνά απολαυστικά τολμηρή. Σαν να σου μιλάει μια φίλη που δεν φοβάται να πει τα πράγματα όπως είναι· ούτε να σε κάνει να γελάσεις, να θυμώσεις, να ανασάνεις με ανακούφιση ή να καταλάβεις ότι τελικά, τίποτα δεν “τελειώνει”. Απλώς αλλάζει.

Το «Όσα δεν σου έχουν πει για την εμμηνόπαυση» δεν είναι εγχειρίδιο. Είναι ημερολόγιο ενδυνάμωσης. Ένας χρόνος με τη συγγραφέα στο πλάι σου, να σε κρατά από το χέρι και να σου ψιθυρίζει κάθε μέρα μια μικρή πρόταση που μπορεί να σου αλλάξει τη διάθεση — ή και τη ζωή.

Γιατί μέσα στις 365 συμβουλές της κρύβεται μια μεγάλη αλήθεια: η εμμηνόπαυση δεν είναι εποχή σιωπής. Είναι εποχή γνώσης, θάρρους και αναγέννησης.

Επιμέλεια συνέντευξης Βασιλική Ευαγγέλου-Παπαθανασίου 

Και κάπως έτσι ξεκινά η κουβέντα μας με την Άννα Μαρία Παπίρη. Μια συζήτηση που δεν χαϊδεύει αυτιά, δεν ωραιοποιεί καταστάσεις και δεν φοβάται να αναμετρηθεί με όλα όσα ακόμη δεν έχουμε πει ως κοινωνία για το σώμα, τη γυναίκα και την ίδια τη ζωή.

365 μέρες, 365 συμβουλές. Τι ήταν πιο δύσκολο: να χωρέσεις την αλήθεια σου σε μία πρόταση την ημέρα ή να παραδεχτείς όσα δεν σου είχαν πει ποτέ για την εμμηνόπαυση;

ΑΜΠ: Θα έλεγα και τα δύο. Αρχικά ήθελα η κάθε αλήθεια όπως αναφέρετε να είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη με μελέτες και αυτό μας δυσκόλεψε γιατί πήρε αρκετό χρόνο ώστε να συγκεντρώσουμε τις μελέτες ανά κεφάλαιο και στην συνέχεια να επιλέξουμε με τους ειδικούς αυτές που θα δημοσιεύσουμε και θα στηριχθούμε στο βιβλίο. Μέσα από αυτήν την διαδικασία ήρθα αντιμέτωπη με αρκετά θέματα που συνέβαιναν και σε εμένα τα οποία δεν τα είχα συσχετίσει με την εμμηνόπαυση. Αυτό προστέθηκε ως νέα γνώση η οποία λειτούργησε στην πορεία ως δώρο στη ζωή μου.

Πόσες από αυτές τις 365 συμβουλές γράφτηκαν σε στιγμή θυμού, πόσες σε δάκρυ και πόσες από καθαρή διάθεση να ταρακουνήσεις τις γυναίκες;

ΑΜΠ: Ασχολήθηκα με αυτό το θέμα από αγάπη για όλες μας και από πραγματική ανάγκη για σφαιρική ενημέρωση. Το κεφάλαιο εμμηνόπαυση είναι τεράστιο όχι μόνο σε θέματα υγείας αλλά και στα νέα εργασιακά πλαίσια και στις αλλαγές/προσεγγίσεις που θα προκύψουν. Ήδη σε χώρες του εξωτερικού θεσπίζονται καλές πρακτικές στις επιχειρήσεις για να συμβάλλουν στην καλύτερη ποιότητα ζωής των εργαζομένων γυναικών στην εμμηνόπαυση όπως πχ. Ευέλικτο ωράριο, ευαισθητοποίηση εργοδοτών και συναδέλφων κλπ

Δεν θα έγραφα από θυμό είναι ένα συναίσθημα που διατηρώ μακριά από τη ζωή μου γιατί μας κρατάει χαμηλά και λειτουργεί ανασταλτικά στην εξέλιξή μας ούτε από αυτολύπηση μακριά όλα αυτά από εμένα. Ακολουθώ τις προκλήσεις της ζωής. Επιθυμώ οι γυναίκες να είναι ενεργές και να προοδεύουν γιατί έχουν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη και στην ανάπτυξη των κοινωνιών. Να εργάζονται για την ευτυχία τους και την ευημερία την δική τους, της οικογένειας και της κοινότητας.

Αν έπρεπε να διαλέξεις μία μόνο συμβουλή για να την καρφιτσώσει μια γυναίκα στο ψυγείο της, ποια θα ήταν — και γιατί αυτή;

ΑΜΠ: Στη σελίδα 209 του βιβλίου αναφέρω….Θυμίσου πως ότι σου συμβαίνει είναι φυσιολογικό και αντιμετωπίζεται. Μην πιστέψεις όμως ότι τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν από μόνα τους και σίγουρα μην τα αποδεχθείς με σκυμμένο το κεφάλι και παθητικά.

Ποια είναι η συμβουλή που σε εξέπληξε η ίδια σου η τόλμη όταν την έγραψες; Είπες ποτέ “αυτό ίσως είναι πολύ, αλλά ας το τολμήσω”;

ΑΜΠ: Σίγουρα με απασχόλησε πολύ το πως θα παρουσιαστεί η Θεραπεία της Ορμονικής Υποκατάστασης (ΘΟΥ) τα οφέλη, οι πιθανοί κίνδυνοι, οι τύποι της θεραπείας. Τα τελευταία χρόνια είχε επικρατήσει η λεγόμενη προσωποποιημένη προσέγγιση κατά την οποία κάθε γυναίκα αξιολογείται με βάση το δικό της ιστορικό και το κληρονομικό ιστορικό. Κυριαρχούσε ένας διάχυτος φόβος και ήθελα να είμαστε πολύ προσεκτικοί. Ήδη γνωρίζαμε ότι υπάρχουν προηγμένα τεστ όπως εκείνα τα οποία εξετάζουν τον μεταβολισμό των οιστρογόνων στα ούρα τα οποία καθιστούν την προσωποποιημένη προσέγγιση ακόμη πιο ασφαλή. Σιγά σιγά τα μηνύματα που έρχονται αυξάνουν την ασφάλεια της (ΘΟΥ) οπότε καλό είναι οι γυναίκες να συνεργάζονται με τους γιατρούς τους, να ενημερώνται και να είναι σε διαρκή παρακολούθηση.

Η εμμηνόπαυση παρουσιάζεται συχνά σαν σκοτεινή εποχή. Ποιος μύθος γύρω από αυτήν σε εξοργίζει περισσότερο και ποιος σου δίνει την εντύπωση ότι κρατά τις γυναίκες δεμένες;

ΑΜΠ: Για εμένα ήταν μια φωτεινή εποχή που απελευθερώθηκα από τον τον εαυτό μου και τα πρέπει. Δημιούργησα πολλά όμορφα πράγματα, ακόμη δημιουργώ. Η δημιουργία μου δίνει τροφή και δύναμη για ζωή. Εμείς κάνουμε μια εποχή να δείχνει σκοτεινή ή όχι. Έχουμε μερίδιο της ευθύνης. Εάν δεν αλλάξουμε τρόπο σκέψης, εάν δεν έρθουμε αντιμέτωπες με τις προκαταλήψεις και τις πεποιθήσεις πως θα βελτιώσουμε τη ζωή μας; Ας δουλέψουμε προς αυτή την κατεύθυνση και θα έρθει σύντομα η μέρα που θα καλωσορίσουμε τον νέο μας εαυτό και τη νέα ζωή που διαγράφεται φωτεινή.

Νιώθεις ότι, ακόμα και σήμερα, πολλές γυναίκες φοβούνται να παραδεχτούν ότι βρίσκονται στην εμμηνόπαυση; Πού νομίζεις ότι κρύβεται τελικά αυτή η ντροπή;

ΑΜΠ: Έχει να κάνει και με τον ηλιακό ρατσισμό. Ζούμε στην εποχή της εικόνας και η εμμηνόπαυση συμβαδίζει με το γήρας. Σε μια μεγάλη μερίδα γυναικών υποδηλώνει την αρχή της τρίτης ηλικίας και αυτό δημιουργεί ένα διαχωρισμό από τους πιο νέους, φέρνει την κατηγοριοποίηση ανάμεσά μας, μαζί με ένα σύνολο προκαταλήψεων, στερεότυπων και διακρίσεων που προσθέτουν μεγάλο βάρος και προπαντός φέρνει την απομόνωση στη ζωή του κάθε εμπλεκόμενου.

Γράφεις με χιούμορ, αφοπλιστικότητα και συχνά… ανελέητη ειλικρίνεια. Υπάρχει συμβουλή που, αν τη διάβαζε ένας άνδρας, θα καταλάβαινε για πρώτη φορά τι περνά μια γυναίκα;

ΑΜΠ:Θα έλεγα ότι είναι ένα βιβλίο που επιβάλλεται να διαβάσουν οι άνδρες και όλα τα μέλη της οικογένειας. Η γνώση είναι ο δρόμος που θα διαλύσει τις προκαταλήψεις και να ρίξει γέφυρες επικοινωνίας και συνεργασίας στην οικογένεια. Οι όποιες σχέσεις των ανθρώπων βασίζονται στη συνεργασία. Όπως διατύπωσε ο Alfred Adler «Όλα μας τα προβλήματα, είναι προβλήματα διαπροσωπικών σχέσεων» Οι σύντροφοί μας είναι οι σύμμαχοί μας για την εξέλιξή μας γιατί να τους κρατάμε μακριά όταν αυτήν την εποχή τους έχουμε πόσο ανάγκη για να καταλάβουν τι μας συμβαίνει να σταθούν μαζί μας και να προχωρήσουμε στο μέλλον. Θα πρότεινα άνετα το βιβλίο αυτό ως έξυπνο δώρο στους συνταξιδιώτες της ζωής μας

Ποιο είναι το πιο επικίνδυνο ψέμα που ακούει μια γυναίκα όταν μπαίνει σε αυτή τη φάση — και ποιες είναι οι συνέπειες του να το πιστέψει;

ΑΜΠ: Δεν έχει να κάνει με αλήθειες και ψέματα. Η υγεία μας και η ποιότητα της ζωής μας δεν μεταφράζονται μέσα από κουίζ, διαμορφώνονται από πολλές και ποικίλες παραμέτρους. Εδώ υπάρχει ένα ζήτημα το οποίο χρήζει προσοχής από όλους. Πολλά συμπτώματα που βιώναμε μέχρι σήμερα δεν συσχετίζονταν με την εμμηνόπαυση, επίσης υπάρχει και αντίθετη οπτική όλα να συσχετίζονται με την εμμηνόπαυση. Θέλει παρακολούθηση από ειδικό/ειδικούς και τακτικό εργαστηριακό έλεγχο ώστε να μην παραλείπονται εξετάσεις οι οποίες θα κάνουν γνωστές τις αιτίες κάποιων δυσλειτουργιών του οργανισμού.

Κάποια στιγμή στις 365 μέρες, ένιωσες ότι μιλάς όχι μόνο στις γυναίκες, αλλά και στο παλιό σου “εγώ”; Ότι θεραπεύεις κομμάτια που τότε δεν ήξερες καν να ονομάσεις;

ΑΜΠ: Δεν ασχολήθηκα με το θέμα αυτού του βιβλίου επειδή ξεχείλιζα από σχετικές γνώσεις. Το αντίθετο. Η ανάγκη μου για τη συγγραφή του ξεκίνησε από την έλλειψη συγκεντρωμένης πληροφορίας. Βήμα βήμα και με τη βοήθεια των ειδικών επιστημόνων συνεργατών του βιβλίου, μου αποκαλύφθηκε ένας κόσμος που δεν γνώριζα και έδωσε φως στην καθημερινότητά μου και εύχομαι να βοηθήσει στην καθημερινότητα χιλιάδων γυναικών που βιώνουν την εμμηνόπαυση. Συμπτώματα όπως οι διαταραχές στον ύπνο δεν γνώριζα ότι είναι από τα πλέον συνήθη στην εμμηνόπαυση. Μελέτες έχουν δείξει ότι περισσότερες από τέσσερεις στις δέκα γυναίκες κοντά ή μετά τα 50 τους χρόνια δεν κοιμούνται καλά και το ποσοστό αυτό αγγίζει το 60% στην εμμηνόπαυση. Επίσης αγνοούσα παντελώς το κεφάλαιο που ακούει στη περιγραφή ινομυαλγία μια κατάσταση με χρόνιο πόνο ο οποίος συχνά διαγιγνώσκεται για πρώτη φορά σε γυναίκες που μπαίνουν στην εμμηνόπαυση. Η ένταση των συμπτωμάτων μπορεί να διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα ορισμένες έχουν οξείς πόνους σε συγκεκριμένες αρθρώσεις άλλες νιώθουν ότι πονάει όλο τους το σώμα. Είναι πολυεπίπεδη η πληροφορία στο βιβλίο και χρήσιμη προς κάθε κατεύθυνση.

Αν σου έλεγα να γράψεις την “366η συμβουλή”, αυτή που δεν χώρεσε στο βιβλίο αλλά σε καίει να ακουστεί, ποια θα ήταν;

ΑΜΠ: Η εμμηνόπαυση έχει τα θετικά της. Έρχεται για να σου δώσει την ευκαιρία να απολαύσεις το σεξ εντοπίζοντας ενδιαφέροντα ερωτικά μονοπάτια για μια πιο ελεύθερη εμπειρία χωρίς την αγωνία της ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης. Κάντε πράξη το moto των ειδικών <όσο πιο συχνά, τόσο πιο καλά>