Γεώργιος Διλβόης: Ο σπουδαίος ήρωας του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου
«Ἀνδρῶν ἐπιφανῶν πᾶσα γῆ τάφος» ~ Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, 2, 43.3
Για τον Γεώργιο Διλβόη φαίνεται πως η περίφημη αυτή φράση από τον Επιτάφιο του Θουκυδίδη συνάδει απόλυτα, καθώς συνιστά τον πρώτο Έλληνα πεσόντα κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπηρετούντα τον αμερικανικό στρατό.
Η πρώιμη ζωή στην Αμερική
Γεννημένος στις 5 Φεβρουαρίου 1896 στην πόλη Αλάτσατα (Alaçatı) της Μικράς Ασίας, με οικογένεια καταγόμενη από τη Χίο, ο Γεώργιος Διλβόης αποφασίζει μαζί με τους αδερφούς του να ακολουθήσουν τον πατέρα τους ως μετανάστες στην Αμερική. Μόλις στα δεκαέξι του χρόνια αποχαιρετά τη μητέρα την οποία αφήνει πίσω στα Αλάτσατα και αναχωρεί διανύοντας τον δρόμο της μετανάστευσης, με τελικό του προορισμό τη Μασαχουσέτη της Βοστώνης. Εκεί θα συνεχίσει το σχολείο, εργαζόμενος παράλληλα στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, στο οποίο εργαζόταν ο πατέρας και τα αδέρφια του.
Πολεμώντας για την Πατρίδα
Το 1914, ο Διλβόης μαζί με μία ομάδα Ελλήνων ομογενών εθελοντών, με επικεφαλής τον ιερέα Αμβρόσιο Παρασχάκη, επιστρέφει στα πάτρια εδάφη για να πολεμήσει στο πλευρό της Ελλάδας. Έπειτα από την αποτροπή τους από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ο Διλβόης καταφεύγει στη Χίο. Στο νησί ανταμώνει με την μητέρα και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας οι οποίοι είχαν εκδιωχθεί από τους Τούρκους.
Η κατάταξη στον Αμερικανικό Στρατό
Ένα χρόνο αργότερα γυρίζει πίσω στην Αμερική, προκειμένου να ολοκληρώσει τις εγκύκλιες σπουδές του, ενώ με την αποφοίτησή του κατατάσσεται εθελοντικά στον Αμερικανικό Στρατό όπου συμμετέχει στην εκστρατεία του ενάντια στον Μεξικανό επαναστάτη Πάντσο Βίγια. Με συμμετοχή του αυτή στην «Επιχείρηση Εθνικής Ασφαλείας», όπως ονομάστηκε η εν λόγω εκστρατεία, θα λάβει τρία μετάλλια, του Μεγάλου Στρατού, της Δημοκρατίας και των Βετεράνων του Ισπανικού Πολέμου, κατά την απόλυσή του από τον Στρατό.
Η συμμετοχή στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Ωστόσο, η δράση του Διλβόη δεν σταματά καθώς κατατάσσεται ως εθελοντής εκ νέου, αυτή τη φορά στο μέτωπο της Γαλλίας το οποίο ενισχύθηκε από τον Αμερικανικό Στρατό, πολεμώντας εναντίον των Γερμανών. Ο ρόλος του στην πολύνεκρη μάχη του Belleau Wood της Γαλλίας αποδεικνύεται καθοριστικός για την ανδρεία αλλά και τη ζωή του, καθώς ο λόχος καταλαμβάνει τη σιδηροδρομική γραμμή της πόλης με συνέπεια τον θανάσιμο τραυματισμό του, πέφτοντας στο πεδίο της μάχης διάτρητος από σφαίρες. Λίγο πριν ξεψυχήσει, θα προλάβει να πυροβολήσει προς την εχθρική θέση, αλλά ριγμένος μπρούμυτα, δύο Γερμανούς πυροβολητές.
Η μετά θάνατον παρασημοφόρηση
Ο Αμερικανός στρατηγός Τζώρτζ Μπριγκαντιέρ, σε επιστολή του προς τον πατέρα του ήρωα πεσόντα Διλβόη, τον ενημερώνει για την παρασημοφόρηση του γιού του με τον Μετάλλιο Τιμής των ΗΠΑ, αναφέροντας το γεγονός ότι επέδειξε «τις ηρωικές εκείνες ιδιότητες των Ελλήνων προγόνων του, από τους οποίους προέρχεται […]».
Η περιπέτεια του ενταφιασμού
Παρά τον αρχικό ενταφιασμό στο συμμαχικό νεκροταφείο της Argonne στη Γαλλία, η οικογένεια του Γεώργιου Διλβόη κατά το 1921, μετά και την παλιννόστηση της, ζητά τη μεταφορά των οστών του προκειμένου να ταφεί στα Αλάτσατα. Έτσι, στις 10 Ιουλίου 1922 τα οστά του Διλβόη καταφθάνουν, συνοδεία του ανώτερου Αμερικανού αξιωματούχου Τζέιμς Τέστα. Εξαιτίας της Μικρασιατικής Καταστροφής του 1922, τα οστά του Διλβόη βεβηλώνονται από τους Τούρκους. Σαν αποτέλεσμα αυτού, ο Αμερικανός πρόεδρος Warren G. Harding απαιτεί τη μεταφορά των οστών του Διλβόη, καθώς και τη συγγνώμη από την πλευρά της Τουρκίας για τη βεβήλωση του νεκρού ήρωα. Εν τέλει, ο ενταφιασμός των οστών του Διλβόη λαμβάνει χώρα στις 12 Νοεμβρίου 1923 στο Εθνικό κοιμητήριο του Arlington.
Στις ΗΠΑ, ο Γεώργιος Διλβόης τιμάται από τον δήμο του Somerville, καθώς στάδιο και κολυμβητήριο φέρουν το ονοματεπώνυμό του, ενώ έχουν ανεγερθεί ανδριάντες του τόσο Arlington όσο και στο Illinois.
